Vatanseverliğe karşı
Zamanımızda vatanseverliği yüceltip genç kuşağı bu batıl inanç doğrultusunda eğiten ulusların va- tanseverliğin o kaçınılmaz sonucunu, yani savaşı es geçen çapraşıklığı o raddeye ulaşmıştır ki, en basit değerlendirme bu çıldırtıcı çelişkiyi göstermeye yeter: Gayet cazip, ama birarada bulunamayacak iki şeyden hangisini seçeceğini sorduğunuzda, çoğu zaman “ikisi de” diye cevap verir çocuklar. Hangisini istiyorsun: Dolaşmaya çıkmak mı, yoksa evde oynamak mı? Vatanseverlikle barışı bağdaştırmak, aynı anda hem dolaşmaya çıkmak hem de evde kalmak kadar imkânsız. Güç, servet ve şan en büyük erdemler ve bunları silahla elde etmeyi de en takdire lâyık iş sayan iki silahlı adam yan yana yaşıyorsa ve bu adamları alıkoyan ahlâkî, dinî veya siyasî bir bağ yoksa, daima savaş arayışında olacaklar, savaşkan ilişkileri olağanlaştıracaklar ve bir kez birbirlerinin boğazına sarıldıktan sonra, Fransız atasözündeki gibi, daha iyi sıçramak için ayrılacaklar, yani daha iyi gerilip birbirlerinin üzerine daha ...